Cẩm Nang Chăm Sóc Nhi: Hướng Dẫn Toàn Diện Dành Cho Cha Mẹ
Chăm sóc trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ từ sơ sinh đến 6 tuổi, là một hành trình đầy yêu thương nhưng cũng không ít thử thách. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cẩm nang chăm sóc nhi toàn diện, giúp các bậc phụ huynh có được kiến thức vững chắc để nuôi dưỡng và bảo vệ con yêu một cách khoa học và hiệu quả.
🍼 1. Chế độ dinh dưỡng phù hợp theo độ tuổi
Từ 0 – 6 tháng tuổi:
-
Cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn, vì sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất, giàu kháng thể và dễ tiêu hóa.
-
Nếu không thể cho bú mẹ, cần chọn loại sữa công thức phù hợp với tháng tuổi.
-
Tuyệt đối không cho bé ăn dặm, uống nước lọc hoặc nước trái cây trong giai đoạn này.
Từ 6 – 12 tháng tuổi:
-
Bắt đầu ăn dặm đúng cách: từ lỏng đến đặc, từ ít đến nhiều, làm quen từng nhóm thực phẩm.
-
Vẫn tiếp tục bú mẹ hoặc uống sữa công thức.
-
Đa dạng thực phẩm: cháo, rau củ nghiền, thịt cá xay, trứng, phô mai…
Trẻ trên 1 tuổi:
-
Ăn cùng bữa với gia đình, chú trọng đủ 4 nhóm chất: tinh bột – đạm – béo – vitamin và khoáng chất.
-
Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, nhiều đường/muối.
-
Tập cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày.
😴 2. Giấc ngủ và thói quen sinh hoạt
-
Trẻ sơ sinh cần ngủ từ 14–17 tiếng/ngày.
-
Trẻ 1–3 tuổi cần 12–14 tiếng (bao gồm cả giấc trưa).
-
Tạo nếp sinh hoạt khoa học: ngủ đúng giờ, phòng ngủ yên tĩnh, không bật TV/màn hình điện tử trước khi ngủ.
-
Cho bé vận động nhẹ nhàng vào ban ngày để ngủ ngon hơn vào ban đêm.
💉 3. Tiêm chủng đúng lịch
-
Tuân thủ Lịch tiêm chủng mở rộng quốc gia như: Lao, Viêm gan B, Bạch hầu, Ho gà, Uốn ván, Bại liệt, Sởi, Rubella…
-
Có thể tiêm thêm vắc xin dịch vụ: phế cầu, cúm, thủy đậu, rota, viêm màng não mủ…
-
Theo dõi phản ứng sau tiêm và liên hệ bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
🧼 4. Vệ sinh và phòng bệnh
-
Tắm rửa hàng ngày, giữ ấm cơ thể, vệ sinh răng miệng (dù chưa mọc răng).
-
Dạy bé rửa tay đúng cách trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
-
Giữ môi trường sống sạch sẽ, tránh khói thuốc, bụi bẩn, côn trùng.
-
Không cho trẻ dùng chung đồ dùng cá nhân (bàn chải, khăn, bình nước…).
🧠 5. Phát triển trí tuệ và kỹ năng
-
Thường xuyên nói chuyện, hát ru, đọc sách, kể chuyện cho trẻ nghe.
-
Khuyến khích trẻ vận động: bò, trườn, đi, chơi xếp hình, tô màu…
-
Hạn chế trẻ tiếp xúc màn hình dưới 2 tuổi.
-
Cho trẻ học kỹ năng sống cơ bản từ sớm: tự ăn, tự mặc đồ, chào hỏi…
🔍 6. Theo dõi sức khỏe định kỳ
-
Đưa trẻ đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
-
Theo dõi biểu đồ tăng trưởng về cân nặng, chiều cao, vòng đầu.
-
Chú ý các dấu hiệu bất thường: sốt cao, tiêu chảy, bỏ bú, ho kéo dài, khó thở… để xử lý kịp thời.
